Skip Ribbon Commands
Skip to main content
    

 

 

 

ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ માટે ભારત સરકારની પહેલ

 

TDIL વિશે તેમજ ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ ક્ષેત્રે થતા પ્રયાસો વિશે TDIL ના પ્રોગ્રામ ડાયરેક્ટર સ્વર્ણલતા સાથે થયેલ વાતચીત. તાજેતરમાં કોઈમ્બતુર (તમિલનાડુ, ભારત) ખાતે યોજાયેલી ઈન્ટરનેટ તમિલ કોન્ફરન્સમાં સ્વર્ણલતાએ આપેલા પ્રેઝન્ટેશનમાંથી કેટલાંક અંશ અહીં નીચે આપવામાં આવેલાં છે.

 

વિષય
ભારત તેની ભાષાઓ અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતા માટે પ્રખ્યાત છે. ભારતનું દરેક રાજ્ય અનોખું છે. હિન્દી અધિકૃત ભાષા હોવા છતાં અને અંગ્રેજી વાણીવ્યવહારની સર્વસામાન્ય ભાષા હોવા છતાં, ભારત સરકારને લાગે છે કે
રાષ્ટ્રને વધારે સારી રીતે જોડી શકાય, તે માટે પ્રાદેશિક ભાષાઓને તેમણે મજબૂત કરવી જોઈએ. કોમ્પ્યુટરમાં પ્રાદેશિક ભાષાઓની હાજરી મજબૂત થઈ રહે, તે માટે ભારત સરકારે ઘણાં બધાં પ્રયાસો કર્યાં છે. ટેકનોલોજી ડેવલપમેન્ટ ઈન્ડીયન લેન્ગવેજીસ (TDIL) એ ભારત સરકારનો ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ અંગેનો ઘણો મોટો પ્રયાસ છે. TDILના પ્રોગ્રામ ડાયરેક્ટર TDIL વિશે તેમજ ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ ક્ષેત્રે થતા પ્રયાસો વિશે વાત  કરે છે. 


તાજેતરમાં કોઈમ્બતુર (તમિલનાડુ, ભારત) ખાતે યોજાયેલી ઈન્ટરનેટ તમિલ કોન્ફરન્સમાં જ્યારે સ્વર્ણલતાએ પ્રેઝન્ટેશન આપેલું, તેમાંથી કેટલાંક અંશ અહીં નીચે આપવામાં આવેલાં છે.

 

"જો આપણે કહીએ કે દુનિયાના દેશોમાં ભારત એ સૌથી અજોડ દેશ છે, તો તે કંઈ વધારે પડતું નથી કહેવાયું. ભારતમાં 22 જેટલી અધિકૃત અને માન્ય ભાષાઓ અને 11 લિપિઓ પ્રચલિત છે. એક લિપિનો ઉપયોગ એક કરતાં વધારે ભાષાઓમાં થાય છે. હવે ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીનો યુગ આવી ગયો છે. એ સારું છે કે કોમ્પ્યુટર ટેકનોલોજીથી ભાષાનો અવરોધ દૂર થયો છે  અને સમાજના વિવિધ વિભાગો જોડાય, તે માટે તે એક સેતુ જેવું કાર્ય કરી રહી છે, કે જેથી દરેકને પોતપોતાની ભાષામાં માહિતીની આપ-લે કરવાનું સરળ બને. તેથી એ દેખીતું છે કે દેશમાં વિવિધ ભાષાઓના વક્તાઓ માહિતીની આપ-લે કરે, જેમાં ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ કેન્દ્રસ્થાને હોય."

"ટેકનોલોજી ડેવલપમેન્ટ ઈન્ડીયન લેન્ગવેજીસ (TDIL) એ ભારત સરકારના માહિતીખાતા(DIT)નો ભાષા કોમ્પ્યુટિંગ અંગેનો પ્રયાસ છે, જેમાં માનવી અને મશીન વચ્ચે ભારતીય ભાષાઓમાં વાતચીત થઈ શકે તે માટેના માહિતી પ્રક્રિયાના સાધનો (ઈન્ફોર્મેશન પ્રોસેસીંગ ટુલ્સ) વિકસાવવાનો પ્રયાસ છે, તેમજ બહુભાષી જ્ઞાનભંડોળમાંથી માહિતી મેળવી શકાય, તે માટેની ટેકનોલોજી વિકસાવી. TDIL માહિતી પ્રક્રિયાની મૂળભૂત ટેકનોલોજી વિકસાવી રહ્યું છે અને તેને સંયુક્ત કરી, યુઝર્સ સહેલાઈથી વાપરી શકે તેવા પેકેજમાં બનાવી અને જનતા માટે મફત ભાવે પ્રકાશન કરવાનું વિચારી રહ્યું છે."

 

"ભારતીય ભાષાઓ માટે સોફ્ટવેર વિકસાવવામાં સૌથી મોટો અંતરાય એ છે કે ભાષાના વિદ્વાનો અને સોફ્ટવેર એન્જિનીયરોને ભેગા કરવા. ભારતની 22 અધિકૃત ભાષાઓ માટે આ ટેકનોલોજી વિકસાવવા માટે TDIL ને પૂરતું ભંડોળ આપવામાં આવ્યું છે. TDIL ભાષાના વિદ્વાનો અને સોફ્ટવેર એન્જિનીયરો વચ્ચે સેતુરૂપ બની રહેશે. હિન્દી તથા તમિલ ભાષાને વધારે અગ્રતા આપવામાં આવી છે કારણકે હિન્દી દેશના અધિકતમ પ્રાંતોમાં બોલાય છે અને તમિલ ભાષા માટે રાજ્ય સરકાર ઉપરાંત, NRI સમાજની ખૂબ માંગ છે."

 

"TDIL પ્રોગ્રામનો ઉદભવ 1990-91માં થયો હતો. જ એ પ્રોજેક્ટ્સને TDIL દ્વારા જેને આધાર આપવામાં આવ્યો હતો, તે હતાં, કોર્પોરાનો વિકાસ, OCR,  ટેક્સ્ટ-ટુ-સ્પીચ, યંત્ર દ્વારા અનુવાદ અને ઈન્ફોર્મેશન પ્રોસેસીંગ માટે સામન્ય સોફ્ટવેર. કીબોર્ડના લેઆઉટ માટેના અને માહિતીની આપ-લે માટેનાં આંતરિક કોડ માટેનાં ધોરણો પણ વિકસાવવામાં આવ્યા હતા. આનાથી ભારતીય ભાષાઓમાં માહિતી પર પ્રક્રિયા કરી શકાશે તે માટેનો ઉકેલ મળવાથી એક વિશ્વાસ પ્રાપ્ત થયો. "

"પણ સરકાર અને લોકોની માંગ ચાલુ રહી, તેથી ભારતીય ભાષા ટેકનોલોજીના ઉકેલ માટે ઘણું બળ મળ્યું. તેથી 2000-2001ના સમયગાળામાં સરકારે TDIL માટે ઘ્યેયલક્ષી કાર્યક્રમ ઘડી નાંખ્યો. તેમાં કેન્દ્રસ્થાને સાત મોટાં પ્રયાસો હતાં: નોલેજ - જ્ઞાનની પૂંજી, જ્ઞાન માટેનાં સાધનો, અનુવાદને આધાર આપતી પધ્ધતિ, માનવી અને મશીનના ઈન્ટરફેસની પધ્ધતિ, સ્થાનીકરણ અ, સામાન્યીકરણ અને ભાષા ટેકનોલોજી માનવીઓના ભંડોળનો વિકાસ કરવો. ભારતની તમામ 18 ભાષાઓને આવરી લઈને, ભારતીય ભાષા ટેકનોલોજીના ઉકેલ માટે, ઈન્ડીયન લેન્ગવેજ ટેકનોલોજી સોલ્યુશન્સ (RC-ILTS) માટે 13 જેટલાં રિસોર્સ સેન્ટર ખોલવામાં આવ્યા હતા. 

 

"TDIL ડેટા સેન્ટરમાં મફત ફોન્ટ્સ અને સોફ્ટવેર ઉપલબ્ધ છે, તેમાં આવરી લેવાયેલી ભાષાઓ છે, આસામી, હિન્દી, કન્નડા, મલયાલમ, મરાઠી, ઓરિયા, પંજાબી, તમિલ, તેલુગુ, ઊર્દૂ, ગુજરાતી, સંસ્કૃત, બોદો, ડોગરી, મૈથીલી, નેપાળી, બંગાળી, કાશ્મીરી, કોંકણી, મણિપુરી, સંતાલી અને સિંધી."

"અત્યારે દેશભરમાં TDIL ના 13 રિસોર્સ સેન્ટરો છે. ઈન્ડીયન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી, કાનપુર (હિન્દી, નેપાળી), ઈન્ડીયન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી, મુંબઈ (મરાઠી, કોંકણી), ઈન્ડીયન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી, ગૌહાતી (આસામી, મણિપુરી), ઈન્ડીયન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ સાયન્સ, બેંગલોર (કન્નડા, સંસ્કૃત) , ઈન્ડીયન સ્ટેટીસ્ટીકલ ઈન્સ્ટીટ્યુટ, કોલકતા (બંગાળી), જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સેટી, ન્યુ દિલ્હી ફોરેન લેન્ગવેજીસ (જાપાનીઝ, ચાઈનીઝ) અને સંસ્કૃત (લેન્ગવેજ લર્નિંગ સિસ્ટમ્સ), યુનિવર્સિટી ઓફ હૈદ્રાબાદ, હૈદ્રાબાદ (તેલુગુ), અન્ના યુનિવર્સિટી, ચેન્નાઈ (તમિલ), એમએસ યુનિવર્સિટી, બરોડા (ગુજરાતી), ઉત્કલ યુનિવર્સિટી, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કોમ્પ્યુટર સાયન્સ એન્ડ એપ્લીકેશન (ઓરિયા), થાપર ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ એન્જિનીયરીંગ એન્ડ ટેક., પતિયાલા (પંજાબી), ઈઆરડીસીઆઈ, થિરૂવનન્થપુરમ (મલયાલમ), અને સીડેક, પૂના (ઊર્દૂ, સિંધી, કાશ્મીરી) ખાતે આ રિસોર્સ સેન્ટરો આવેલાં છે." 

 

TDIL ખાતે, અમે વાયરથી જોડાયેલી દુનિયા માટે કામ કરી રહ્યા છીએ કે જેથી અંગ્રેજી ભાષાનું કોઈ બંધન ન રહે અને આ દિશામાં નેશનલ રોલ આઉટ પ્લાન તે સર્વપ્રથમ કદમ હતું. નેશનલ રોલ આઉટ પ્લાન. આ યોજના દ્વારા, પબ્લીક ડોમેનમાં ભારતની 22 ભાષાઓના ફોન્ટ્સ તેમજ સોફ્ટવેર સાધનો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. નેશનલ રોલ આઉટ પ્લાનની સીડી પર નીચે પ્રમાણેનાં સોફ્ટવેર ટુલ્સ હતાં: ફોન્ટસ, કીબોર્ડ ડ્રાયવર્સ, કન્વર્ટર્સ, એડિટર્સ, ટાઈપીંગ ટ્યુટર્સ, ઈન્ટીગ્રેટેડ વર્ડ પ્રોસેસર, ભારતીય ઓપન ઓફિસ, દ્વિભાષી જોડણીકોશ, જોડણી માટેનું સ્પેલચેકર, ટ્રાન્સલિટરેશન ટુલ, બ્રાઉઝર, ઈમેલ ક્લાયન્ટ, મેસેન્જર, ટેક્સ્ટ-ટુ-સ્પીચ સિસ્ટમ અને OCR. લોકો આ સીડી www.ildc.gov.in અને www.ildc.in પરથી ડાઉનલોડ કરી શકે છે અથવા તો વેબસાઈટ પર પોતાના નામ નોંધાવી શકે છે કે જેથી ILDC તેમના સરનામા પર સીડી મોકલી શકે. આ સાવ મફત છે. "

 

"TDIL દ્વારા વર્તમાનમાં ચાલુ હોય, તેવાં પ્રોજેક્ટ આ પ્રમાણે છે - અંગ્રેજીથી ભારતીય ભાષામાં યંત્ર દ્વારા અનુવાદ (સીડીએસી, પૂના), અંગ્રેજીથી ભારતીય ભાષામાં યંત્ર દ્વારા અનુવાદ, અંગલા-ભારતી ટેકનોલોજી દ્વારા (આઈઆઈટી, કાનપુર), અંગ્રેજીથી ભારતીય ભાષામાં યંત્ર દ્વારા અનુવાદ (આઈઆઈટી, હૈદ્રાબાદ), સંસ્કૃતથી હિન્દીમાં યંત્ર દ્વારા અનુવાદ (યુનિવર્સિટી ઓફ હૈદ્રાબાદ, જેએનયુ), ભારત ઈય ભાષાઓ માટે દસ્તાવેજ પૃથક્કરણ અને ઓળખ પધ્ધતિ (આઈઆઈટી, દિલ્હી), ઓનલાઈન હસ્તાક્ષર ઓળખ (આઈઆઈ.સા., બેંગલોર), સામસામે ભાષા માહિતી મેળવવી (આઈઆઈટી, મુંબઈ), વાણી -સ્પીચકોર્પોરા અને ટેકનોલોજી (આઈઆઈટી, ચેન્નાઈ) અને ભારતીય ભાષા કોર્પોરાનો પ્રયાસ (જેએનયુ, ન્યુ દિલ્હી).

 

"ભાષા ટેકનોલોજી ભારતીય અર્થતંત્રની કરોડ સમાન છે અને સોફ્ટવેર નિકાસ ઈન્ડસ્ટ્રી માટે આશાનું મહાન કિરણ છે કે જેથી તે લોકો સ્થાનિક બજાર પર મીટ માંડે, કે જ્યાં સ્થાનિક અને જરૂર મુજબના આઈટી સોલ્યુશન્સ બનાવવાથી આઈટી બજાર ગરમ થઈ જશે.  હવે આ પ્રોજેક્ટ ટેકનોલોજીના વિકાસના ધ્યેયથી કંઈક વિશેષ બનવો જોઈએ અને સમાજના વિશાળ ભાગ સુધી પહોંચવા માટે આ સાધનો રાજ્યસરકાર અને અન્ય મંત્રાલયો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાવા જોઈએ. "

 

This site uses Unicode and Open Type fonts for Indic Languages. Powered by Microsoft SharePoint 2013.
©2014 Microsoft Corporation. All rights reserved.